عیار طلا چیست؟

آیا تابحال اسم عیار طلا (خلوص طلا) به گوشتان خورده است؟ آیا تفاوت طلای ۱۸ عیار، ۲۴ عیار و ۲۱ عیار را می دانید؟ آیا می دانید که خلوص طلا بر قیمت زیورآلات طلائی که می خرید تاثیرگذار است؟ در این مطلب قصد داریم مفهوم عیار طلا را به طور کامل توضیح دهیم. همچنین عیارهای مختلف طلا را معرفی می کنیم. در انتها توضیح می دهیم که چطور می توان خلوص طلا را تشخیص داد. با ما همراه باشید.

عیار طلا (قیراط) چیست؟

برخلاف تصور خیلی از افراد، طلا فلزی محکم نیست و بسیار نرم است؛ تا حدی که با فشار کمی خم شده و تغییر حالت می دهد. با توجه به خاصیت نرم بودن طلا، نمی توان در حالت عادی از این فلز برای ساخت زیورآلات استفاده کرد. به همین دلیل طلا را با فلزات دیگری ترکیب می کنند تا استحکام طلا را افزایش دهند. اضافه کردن این فلزات باعث ایجاد ناخالصی در طلا می شود.

برای سنجش خلوص طلا از واژه عیار استفاده می شود. در بعضی زیورآلات برای نمایش عیار طلا از حرف K مخفف کلمه قیراط (KARAT) استفاده می شود. بالاترین خلوص طلا که نرم ترین حالت طلا را دارد، طلای ۲۴ عیار نامیده اند. باقی عیارهای طلا کمتر از ۲۴ هستند و هرکدام به درصد مشخصی، با سایر فلزات ترکیب شده اند. طلای ۲۴ عیار ۹۹.۹ درصد از طلا تشکیل شده است.

طبق قانون، تمامی طلاهای فروخته شده در ایران باید عیارشان مشخص باشد و عیار آنها توسط سازمان استاندارد ایران تایید شده باشد.

فرمول محاسبه عیار طلا

اگر یک قطعه به وزن یک کیلوگرم طلا، تماما از جنس طلا باشد، عیار آن ۲۴ است؛ یعنی ۱۰۰۰ گرم این قطعه از جنس طلا است؛ اما در بیان آن را طلای ۹۹۹ می نامند. حالا هرچقدر فلزات ترکیب شده با طلا در ۱۰۰۰ گرم بیش تر باشند، عیار طلا کمتر خواهد بود.
عیار یا قیراط را با حرف K نشان می دهند. فرمول محاسبه عیار طلا به این صورت است:

در این فرمول ضریب ثابت عیار ۲۴ در نظر گرفته می شود. حرف m نشاندهنده جرم و حرف M نشاندهنده وزن کل شمش است.
پشت قطعات طلا عددی بین ۰-۱۰۰۰ ثبت شده است. اگر پشت شمشی عدد ۷۵۰ ثبت شده باشد، یعنی ۷۵۰ گرم از ۱۰۰۰ گرم طلا خالص است. طبق این فرمول عیار ۷۵۰ گرم طلا در یک شمش ۱۰۰۰ گرمی، ۱۸ خواهد بود. اگر در یک قطعه طلا ۱۰۰۰ گرمی ۷۵۰ گرم طلا خالص وجود داشته باشد، ۲۵۰ گرم از این قطعه با فلزات دیگر ترکیب شده است.

رایج ترین عیارهای طلا کدامند؟

زیورآلات و قطعات طلا در عیارهای مختلفی عرضه می شوند. عیار با عددی بین ۸ تا ۲۴ (یا ۳۲۵ تا ۱۰۰۰) مشخص می شود. معروف ترین عیارهای طلا عبارتند از:

• عیار ۲۴: طلای ۲۴ عیار، خالص ترین نوع طلا در بازار است. در صد خلوص این عیار ۹۹.۹ درصد می باشد. از طلای ۲۴ عیار (یا طلای ۹۹۹) بیش تر در ساخت تجهیزات پزشکی، صنعت الکترونیک، تولید شمش و سکه استفاده می شود.
• عیار ۲۲: طلای ۲۲ عیار نسبت به طلای ۲۴ عیار کمی استحکام دارد اما این عیار هم در دسته طلاهای نرم قرار می گیرد. خلوص طلای ۲۲ عیار ۹۱.۶ درصد است که خلوص بالایی محسوب می شود. عیار ۲۲ یا طلای ۹۱۶ مقاومت کمی در برابر خش و ضربه دارد. معمولا زیورآلات کشورهای هندوستان و هند با طلای ۲۲ عیار ساخته می شود.
• عیار ۲۱: طلای ۲۱ عیار خلوط ۸۷.۵ درصدی داشته و در ایران با نام طلای کویتی شناخته می شود.
• عیار ۱۸: محبوب ترین خلوص طلا در ایران، طلای ۱۸ عیار است. طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد خلوص دارد. این عیار استحکام و مقاومت خوبی داشته و برای ساخت زیورآلات طلا بسیار مناسب است. استفاده از طلا ۱۸ عیار یا طلای ۷۵۰ در آسیا، آمریکای جنوبی و اروپا رایج است.
• عیار ۱۴: طلای ۱۴ عیار ۵۸ درصد خلوص طلا دارد. طلای ۱۴ عیار در ایران جزو طلاهای عیار پایین محسوب می شود اما در آمریکا و اروپا معمولا زیورآلات را با طلای ۱۴ عیار یا طلای ۵۸۰ می سازند.
• عیارهای کمتر از ۱۴: عیارهای ۱۲ ،۱۰ و ۸ عیار نیز در برخی کشورها برای ساخت زیورآلات به کار می روند اما در ایران استفاده از این عیارها رایج نیست. خلوص طلای ۱۰ عیار ۴۱.۶ درصد است که عدد بسیار کمی می باشد.